Στην ψυχοθεραπευτική πράξη ανακαλύπτεις

Ένα χώρο,  όπου μπορείς

-να λές ό,τι νιώθεις άνετα χωρίς να σκέφτεσαι ότι σε λογοκρίνουν!

-να μοιράζεσαι σκέψεις και φαντασιώσεις, που δεν μπορείς να μοιραστείς με φίλους ή συγγενείς

-να αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σαν ένα μοναδικό άτομο με τς δικές του αξίες, προτιμήσεις,         ενδιαφέροντα , ικανότητες και δυνατότητες..

-να ακούς τς σκέψεις σου δυνατά...  

-να ακούσεις έναν επαγγελματία, που σου αναπλαισιώνει θετικά αυτό, που σκέφτεσαι και εκφράζεις μέσα από την προσωπική σου ιστορία και τις αναμνήσεις σου..

Ατομική Υποστήριξη

Ατομική Ψυχοθεραπεία,

Συμβουλευτική Ζευγαριών,

Οικογενειακή Θεραπεία 

Νέα Αρθρα

30 Ιουλ. 2018

Η Γυναίκα - Μητέρα μέσα στην Οικογένεια..

Η οικογένεια αποτελεί προϋπόθεση για την ασφαλή και αξιοπρεπή ανάπτυξη του παιδιού και για την εν γένει πρόοδο και ευημερία του. Αποτελεί το κύτταρο της κοινωνίας και το θεμέλιο της.
Μέσα στην οικογένεια το παιδί θα πάρει όση αγάπη του χρειάζεται, όσες αξίες και αρχές θα καθορίσουν τη συμπεριφορά, τις επιλογές και την πορεία του στη ζωή, όση προστασία χρειάζεται μέχρι το ίδιο να είναι σε θέση να προστατέψει τον εαυτό του και να διεκδικήσει τα δικαιώματα του, όση στήριξη-υλική και ηθική- χρειάζεται για να ανοίξει ένα –ένα τα παράθυρα του στον κόσμο.
Όμως η οικογένεια δεν μπορεί να εκπληρώσει τον ρόλο της χωρίς στήριξη και υποστήριξη, γνώσεις και ευκαιρίες.
Η δομή της οικογένειας σήμερα έχει αλλάξει και συνεχίζει να αλλάζει Νέα οικογενειακά μοντέλα, νέες παράμετροι που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα της, νέα κοινωνικά δεδομένα που αποδυναμώνουν τον θεσμό της, όλα χρειάζεται να τεθούν επί τάπητος, να προβληματίσουν καθένα από μας ξεχωριστά, και όλους μαζί, χρειάζεται η ανάληψη δράσης απ’ όλους και κυρίως από την Πολιτεία. Γιατί ο θεσμός της οικογένειας δεν ενισχύεται με ευχολόγια. Ενισχύεται μόνο αν σκύψουμε στην πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα οι γονείς και τα παιδιά, οι παππούδες και οι γιαγιάδες.
Ποιος φροντίζει σήμερα τα παιδιά; Πώς είναι οι σχέσεις ανάμεσα στους δυο γονείς. Ποιος ο ρόλος της μητέρας και ποιος του πατέρα; Υπάρχει ή όχι ισότητα των φύλων στην οικογένεια?

Στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής μου θεωρούσα τη μητρότητα ένα απλό και φυσικό έργο, που εκπληρώνεται σωστά από τη μεγάλη πλειοψηφικά των γυναικών, ενώ είναι λίγες οι εξαιρέσεις, που δεν καταφέρνουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ρόλου τους. Τα προβλήματα και οι δυσκολίες των παιδιών φαίνονταν να οφείλονται δηλαδή μόνο σε κακούς χειρισμούς της μητέρας και επομένως η μόνη υπεύθυνη ήταν η ίδια. Αλήθεια όμως πόσο ισχύει αυτό? Η έννοια της σωστής μητέρας είναι αρκετά νεφελώδης και περικλείει γενικές έννοιες όπως είναι η αγάπη, η ψυχολογική σταθερότητα και η πνευματική ηρεμία.
Στα μέσα της δεκαετίας του 60 οι ψυχολόγοι άρχισαν να συγκεντρώνουν την προσοχή τους στους συγκεκριμένους τρόπους συμπεριφοράς , που απαρτίζουν τη μητρική φροντίδα. Τότε έγιναν και οι πρώτες μελέτες βασισμένες στην παρατήρηση της καθημερινής σχέσης μητέρας και παιδιού και ιδιαίτερα μητέρας – βρέφους και τότε η εικόνα της «ικανής μητέρας» άρχισε να αποκτά καθαρότερο περίγραμμα και να γίνεται πιο λεπτομερής: η μητέρα ξεπροβάλλει παρατηρητική και ευαίσθητη απέναντι στο παιδί της, έτοιμη να ανταποκριθεί στις ανάγκες και στις πράξεις του, άλλα και να αρνηθεί μαλακά και αποφασιστικά να ικανοποιήσει τις υπέρμετρες απαιτήσεις του. (γιατί μόνο έτσι θα το εκπαιδεύσει στις ματαιώσεις της ζωής, απαραίτητο συστατικό της επιβίωσης και της ψυχικής υγείας, προκειμένου…. ) Βέβαια απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτή τη συμπεριφορά είναι η μητέρα να μην επηρεάζεται από το ρυθμό της σύγχρονης ζωής, να ξέρει να ζυγίζει σωστά τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες, που προσφέρει και να μπορεί να αφιερώνει ολόψυχα μεγάλο μέρος του χρόνου της και της ενεργητικότητας της στη φροντίδα του παιδιού της και του συζύγου της.

Όσο πιο καθαρή ξεπροβάλλει η εικόνα της σωστής μητέρας από τα εγχειρίδια της ψυχολογίας, τόσο πιο μεγάλη γίνεται η αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα του βιβλίου και στη συμπεριφορά των μητέρων με τις οποίες σχετίζομαι, συμβουλεύουμε ή συναντούμε στους δρόμους, στις παιδικές χαρές, στα μαγαζιά και στα εστιατόρια ή στην ύπαιθρο.
Η εικόνα της ήρεμης και ικανοποιημένης μητέρας, που έχει συμφιλιωθεί με τον εαυτό της και τον κόσμο, που μπορεί να αγαπάει και να δίνει χωρίς όρους είναι στα μάτια μου μια εικόνα πιο κοντά στη φαντασία παρά στην πραγματικότητα. Η διαφορά βρίσκεται όχι τόσο στις συγκεκριμένες συμπεριφορές, όσο στο γενικό κλίμα π.χ. στην πραγματικότητα η φροντίδα που παρέχουν οι μητέρες μπορεί να δίνεται αφειδώς αλλά πολύ συχνά φαίνεται βεβιασμένη, σαν να παρέχεται από καθήκον, «με το ζόρι», σε αντίθεση με τη γαλήνια προσοχή και την αυθόρμητη ανταπόκριση, που απαιτούν τα εγχειρίδια ψυχολογίας.

Τα πρώτα χρόνια πίστευα ότι η ανατροφή των παιδιών είναι ένα φυσιολογικό έργο στα μέτρα των δυνατοτήτων κάθε υγιούς (σωματικά και πνευματικά) γυναίκας και ότι η δυσκολία της να επιτελέσει σωστά αυτό το έργο αποτελεί ένδειξη της ανεπάρκειας της. Αυτή η ανεπάρκεια μπορεί να προερχόταν απλά και μόνο από την έλλειψη πληροφόρησης, που οφειλόταν στον απομονωμένο τρόπο ζωής της γυναίκας στην πόλη και στη σχεδόν ανύπαρκτη επαφή της με μικρά παιδιά πριν να γίνει μητέρα, είτε να οφειλόταν σε ανωριμότητα, λανθασμένα μοντέλα συμπεριφοράς και ενδοψυχικές συγκρούσεις. Όμως με τον καιρό η πρακτική εξάσκηση και η παρατηρητικότητα , οι πληροφορίες, που δεχόμαστε από τις μητέρες – γυναίκες άρχισαν να κλονίζουν μερικές από τις βασικές πεποιθήσεις μας. Βλέπουμε δραστήριες, έξυπνες γυναίκες να απορρυθμίζονται από την φροντίδα των παιδιών τους και της οικογένειας. Είδα αφοσιωμένες μητέρες και νοικοκυρές εκνευρισμένες και αποκαρδιωμένες στο τέλος πολλών «ευχάριστων» ημερών στο σπίτι με τα παιδιά. Γυναίκες, σαστισμένες σε αμηχανία ακόμη και με ενοχές απέναντι στα παιδιά τους και άρχισα να αναρωτιέμαι αν πρέπει να χαρακτηρίσουμε όλες αυτές τις γυναίκες «ανίκανες» τότε ποιες είναι οι ικανές?
Μήπως ορίζουμε τη μητρότητα και το ρόλο της γυναίκας στην οικογένεια με υπερεξιδανικευμένους όρους? Μήπως η κούραση , ο εκνευρισμός , η αδιαφορία και ο θυμός , που βλέπουμε τόσο συχνά στις μητέρες γύρω μας είναι απλώς μέρος της φυσιολογικής συμπεριφοράς? Μήπως έτσι ήταν πάντοτε, σε άλλες εποχές και άλλους τόπους, συμπεριλαμβανομένου και του παραδοσιακού χωριού, όπου η εικόνα της Μητέρας με κεφαλαίο «Μ» δημιουργήθηκε και διατηρήθηκε για αρκετούς αιώνες?
Μήπως αντιμετωπίζουμε στην εποχή μας σχήματα κοινωνικής οργάνωσης, που τείνουν να υποσκάψουν και να κλονίσουν όλες τις σταθερές ανθρώπινες σχέσεις ακόμα και τη σχέση μητέρας – παιδιού, μιλώντας υπερβολικά μέσα από θεωρίες για την ανεπάρκεια της ?
Σίγουρα δεν μπορούμε να αρνούμαστε την κοινωνική πλευρά των δυσκολιών στις ανθρώπινες σχέσεις και να συγκεντρώνουμε την προσοχή μας χωριστά σε κάθε περίπτωση, που συναντάμε θεωρώντας την απόκλιση από τον κανόνα. Η μητέρα και ο μητρικός ρόλος αποτελεί βασικό ρόλο των ανθρωπίνων σχέσεων και μέσα στην παραδοσιακή κοινότητα και μέσα στη σύγχρονη ζωή .
Παλαιότερα η μητέρα όταν θύμωνε ή εκνευριζόταν ήξερε πολύ καλά ότι δεν είχε λόγο να ανησυχεί γι αυτό, εφόσον είχε δει όλες τις άλλες γυναίκες σε ίδια διάθεση κάποια στιγμή. Δεύτερον παρατηρώντας τι έκαναν οι άλλες γυναίκες σ’ αυτές τις περιπτώσεις είχε μάθει ότι τα έντονα συναισθήματα όταν τα εκφράζεις και τα μοιράζεσαι με κάποιον άλλον γίνονται πιο υποφερτά και αυτό είχε πολλές ευκαιρίες να το κάνει η ίδια. Επιπλέον ήξερε πόσο λίγη κατανόηση μπορούσε να περιμένει από ένα μικρό παιδί σε περιπτώσεις έντασης και είχε δει την ώρα του θυμού ή της σύγχυσης ότι καλύτερο θα ήταν και για το παιδί και για τη μητέρα, αν το παιδί στρεφόταν για λίγο σε κάποιον άλλον για παιχνίδι και προσοχή. Και τώρα ευτυχώς στις παραδοσιακές κοινωνίες παρατηρώντας ολόκληρη τη συμπεριφορά – και πράξεις και συναισθήματα – των άλλων γυναικών η μητέρα μαθαίνει κατάλληλους τρόπους για να ταΐζει, να πλένει, να κοιμίζει το παιδί της την ώρα, που είναι κουρασμένο ή εκνευρισμένο και τους κατάλληλους τρόπους να αντιμετωπίζει τον άντρα της, όταν είναι κουρασμένος, εκνευρισμένος ή απογοητευμένος από την κούραση της δουλειάς και τις ανάγκες του βιοπορισμού. Αυτό το είδος επικοινωνίας και δημιουργίας σχέσεων μέσα στην οικογένεια με ένα συνεκτικό και όχι διασπαστικό χαρακτήρα κανένας ειδικός και κανένα βιβλίο δεν μπορεί να το μεταδώσει τόσο καθαρά όσο η ίδια η εμπειρία , που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, από μητέρα προς κόρη. Αυτό το είδος της πλήρους επικοινωνίας, που βασίζεται στο μοίρασμά πράξεων και συναισθημάτων προϋποθέτει μια καλή ταύτιση με την προηγούμενη γενιά και μια αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Η μητέρα είναι ο άνθρωπος, στον οποίο το παιδί αλλά και ο σύζυγος θα αποκαλύψει τις αδυναμίες, τις έγνοιες και τις δυσκολίες του, τις επιτυχίες και τη χαρά του. Για να αποκαλύψεις τις αδυναμίες, τις έγνοιες τις δυσκολίες αλλά και τη χαρά σου σε κάποιον θα πρέπει να του έχεις εμπιστοσύνη, να πιστεύεις ότι νοιάζεται για σένα και ότι θα σε ακούσει προσεκτικά ώστε να αντιδράσει ανάλογα ή ακόμη ότι δεν θα αντιδράσει αν έτσι απαιτεί η κατάσταση. Όλα αυτά τα στοιχεία τα συνθέτει η γυναίκα – μητέρα – σύζυγος η οποία είναι ικανή να ακούει να μοιράζεται, να κρατάει ισορροπίες ανάμεσα στο σύζυγο και στα παιδιά, να κρατάει τα μέλη της οικογένειας ενωμένα και αγαπημένα, ακόμη και όταν είναι κουρασμένη, χωρίς να ζητάει την αναγνώριση από τους άλλους. Όταν γυρνάει ο άντρας της από τη δουλειά στο χωριό ζητάει σωματική ξεκούραση και κοινωνικά ερεθίσματα, μια και η δουλειά ενέχει πολύ σωματικό κόπο αλλά λίγη ψυχολογική πίεση. Από την άλλη πλευρά οι άντρες στην πόλη όταν επιστρέφουν από τη δουλειά ζητάνε πάνω απ’ όλα ψυχική ξεκούραση. Σ’ αυτά τα διαφορετικά δεδομένα η γυναίκα συνεχώς προσαρμόζεται και προσπαθεί να δώσει όλα αυτά, που χρειάζεται ο άντρας της , μαζί με τη φροντίδα και το διάβασμα των παιδιών, είτε αυτή δουλεύει είτε όχι. Ζητάμε πολλά από τη γυναίκα? Είναι άραγε στην πράξη δύσκολο για κείνη να μπορέσει να καλύψει όλες τις ανάγκες του συντρόφου και των παιδιών της? Η ζωή της πολλές φορές και η ίδια η πραγματικότητα περιορίζει τα αποθέματα της και μειώνει την ικανότητα της για ανθρώπινη έγνοια και φροντίδα. Ωστόσο η έντονη επιθυμία της για συντροφικότητα και τα συναισθήματα μητρότητας την κάνουν να ξεχνάει κάθε κούραση και να δίνει ότι μπορεί ξεπερνώντας τον εαυτό της. Στις μέρες μας η γυναίκα έχει πολλούς ρόλους, σύζυγος, μητέρα, νοικοκυρά, εργαζόμενη. Προσπαθεί να ισορροπήσει όλους αυτούς τους ρόλους και παράλληλα να μην βάλει σε κίνδυνο τη σταθερότητα και την ηρεμία της οικογενειακής ζωής. Είναι δυνατόν ή τελικά εύκολο να εξισορροπήσει όλους αυτούς τους ρόλους? Αν μιλώντας για ισορροπία εννοώντας να τα κάνει όλα καλά πάντοτε ή την ικανότητα να αφιερώνει ίσο χρόνο σε κάθε ρόλο, τότε θα απαντούσα όχι. Νομίζω ότι συνήθως όταν λέμε ισορροπία εννοούμε μια ίσια γραμμή, ότι όλα τρέχουν ομαλά. Εγώ θα έλεγα ότι η ισορροπία μοιάζει περισσότερο με μια ζυγαριά, όπου πάντοτε υπάρχει μία κλίση. Ισορροπία σημαίνει να αποφεύγουμε τα άκρα, μαθαίνοντας να περπατάμε σε ένα τεντωμένο σχοινί. Η γυναίκα μαθαίνει να περπατά σε ένα τεντωμένο σχοινί και βελτιώνεται με τον καιρό: στην αρχή πέφτει, μετά τεντώνει τα χέρια της και κάνει απότομες κινήσεις, ύστερα οι κινήσεις της είναι πιο συγκρατημένες και ανάλαφρες και μετά περπατά με γοργά προσεκτικά βήματα.
Όμως ακόμα κι όταν πια καταφέρει να ισορροπήσει πολύ καλά, ακόμη και τότε υπάρχει ένταση, γιατί έτσι είναι η ζωή , έτσι είναι η ζωή μέσα στην οικογένεια. Υπάρχουν εποχές στη ζωή μας όπου κάποιος ρόλος μας θα απαιτεί περισσότερη προσοχή και άμα δεν μπορούμε να δώσουμε την πρέπουσα προσοχή και χρόνο, ίσως θα χρειαστεί να αφήσουμε άλλα πράγματα στην άκρη για ένα διάστημα. Ο θεός έχει προικίσει τις γυναίκες με πολλά διαφορετικά χαρίσματα και ικανότητες, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η πρόθεση του είναι να τα ασκούμε όλα ταυτόχρονα. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε προσεκτικοί να μην πέφτουμε σε συγκρίσεις ή αυστηρές κριτικές. Αντιθέτως καλό είναι να καταλαβαίνουμε ότι η αγάπη , που καθημερινά προσφέρει προκειμένου να κρατήσει ενωμένη την οικογένεια και τα μέλη της είναι το πιο σημαντικό κομμάτι, που κατέχει εδώ και αιώνες και μ’ αυτή την αγάπη διατηρεί την ενότητα της από γενιά σε γενιά.

Στιγμές κρίσης ή αδυναμίας, πρέπει να κατανοούνται από τα μέλη του κοντινού ή ευρύτερου περιβάλλοντος της , το οποίο θα πρέπει να είναι υποστηρικτικό και να κατανοεί τι είναι αυτό, που την έχει επιφορτίσει στο δύσκολο ρόλο, που έχει αναλάβει και που τόσες γενιές έχει επιτελέσει με το καλύτερο, όπως φαίνεται δυνατό αποτέλεσμα, τουλάχιστον όταν μιλάμε και αναφερόμαστε στην Ελληνίδα μητέρα και γυναίκα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η γυναίκα αποτελεί το βασικό στήριγμα της οικογένειας αλλά όχι μόνο. Ο πατέρας πια έχει μπει στο προσκήνιο των οικογενειακών υποχρεώσεων και αρχίζει να μοιράζεται ρόλους και υποχρεώσεις, μέσα στο οικογενειακό νοικοκυριό. Ας ακούσουμε λοιπόν και τους άντρες, που βρίσκονται σε ένα μεταβατικό στάδιο προσαρμογής, τώρα που και κείνοι έρχονται να αποδείξουν στους άλλους αλλά κυρίως να αποδεχτούν στον εαυτό τους ότι τα βγάζουν πέρα όχι μόνο ως προστάτες και κουβαλητές αλλά και με το νέο ρόλο τους, που φαίνεται να είναι πιο συναισθηματικός, πρακτικός και όσο πάει πιο κοντά στην γυναικεία φύση και στις γυναικείες ανάγκες. Το ζευγάρι σήμερα, μέσα στην οικονομική κρίση προσπαθεί από μόνο του άλλες πάλι φορές με τη βοήθεια της πατρικής οικογένειας να στηρίξει ενωμένα τα μέλη και να προάγει το θεσμό της οικογένειας. Ο πατέρας και η μητέρα παλεύουν με τα όπλα και τα μέσα, που τους έχουν μείνει. Το πιο δυνατό όμως όπλο είναι η αγάπη των ίδιων, του καθενός για τον άλλον. Αυτή η αγάπη που θα μεταφερθεί στα παιδιά μέσα από τη σχέση του ζευγαριού για να επιστραφεί προς τα πίσω από τα παιδιά στους ίδιους, όταν έρθει η ώρα πια να φροντίσουν τα παιδιά τη μητέρα και τον πατέρα τους, στα βαθιά γεράματα.

19 Ιουν. 2015